مرتضی عزتی در گفتوگو با «اقتصاد۲۴» اظهار کرد: جذب سرمایهگذار خارجی دشوار است. محدودیت فعالیتهای ارزی فعالان اقتصادی و انحصارهایی که در حوزه واردات و صادرات وجود دارد و همینطور محدودیت امنیت خارجیها در داخل کشور که بخش قابلتوجهی از این مسائل ساختاری است، مستلزم اصلاح رویه از سوی حاکمیت است و باید فضا را متعادلتر کرد.
بخشی از قصور این مسئله، ناشی از محدودیتهایی است که توسط گروهی از افراد اعمال میشود، ازجمله نظرات سلیقهای و تنگنظری برای ورود خارجیها و درک غلط و ناصحیح از اهمیت جذب سرمایهگذاران خارجی که باید تغییرات و بازسازیهایی به لحاظ فرهنگی نیز صورت پذیرد. دولت و حاکمیت نباید اجازه دهند که اینگونه افراد با چنین تفکراتی در سیستم اثرگذار باشند و دخالت کنند. باید با حذف این افراد از سیستم، موانع موجود برطرف شود. بدون تردید بخش قابلتوجهی از موانع فعلی به دخالت اینها برمیگردد. باید تعاملات اقتصادی ما با جهان بهتر شود که این موضوع نیز میتواند بهصورت اساسی اثرگذار باشد.
این عضو هیات علمی پژوهشکده اقتصاد با انتقاد از برخورد نامناسب مسئولان کشور با فعالان اقتصادی جهان عنوان کرد: این مسئله بهصورت محسوسی در سالهای گذشته وجود داشته و در کنار این موضوع، تحریمهای اقتصادی نیز بسیار آسیب زننده بوده است. طبیعتا هیچ سرمایهگذاری حاضر نیست خودش را با کشوری نظیر آمریکا درگیر کند. بنابراین جرائم و خسارتهای ناشی از تحریم را هیچ سرمایه گذاری نمیپذیرد.
از طرفی به علت نپیوستن به افای تی اف، محدودیت شدیدی در مبادلات و نقلوانتقال وجوه به ایران وجود دارد. سرمایهگذار خارجی نمیتواند سرمایه خود را به ایران منتقل و یا سود و اصل سرمایه را به کشور خود انتقال دهد، این هم یک مانع عمده است، بنابراین حاضر نیستند سرمایه خود را به خطر بیندازند و درایران سرمایهگذاری کنند. درکنار این موارد، فضای ناامن امنیتی که در کشور حاکم است و احتمال درگیری با سایر کشورها و تخاصمهای مختلفی که وجود دارد، امنیت سرمایهگذاری در ایران را بهشدت پایین آورده است و موجب شده سرمایهگذار از این ناامنیها دوری کند. الزامات اولیه سرمایهگذاری خارجی در ایران، رفع این موانع است. اگر این موانع وجود داشته باشند، برای سرمایهگذار خارجی انتقال سرمایه به ایران منطقی نیست.
اما بیش از فضای منطقی، باید فضایی دوستانه و بیش از فضای دوستانه، باید زمینه استقبال از خارجیها و ایجاد تسهیلات از کشورهای دیگر فراهم باشد تا سرمایهگذار خارجی ترجیح بدهد به ایران بیاید. با این حال در شرایط فعلی، اصلا منطقی نیست سرمایهگذار خارجی، کشورهایی که فضای بهتری دارند را رها کرده و در ایران سرمایهگذاری کند.
عزتی دراینباره که برخی تصور میکنند ما به تضمین مقامات عالیرتبه برای جذب سرمایهگذار خارجی نیاز داریم، گفت: وقتی تحریم وجود دارد و افای تی اف اجازه نقلوانتقال مالی نمیدهد، با تضمین مقامات عالیرتبه کشور نیز اتفاق خاصی رخ نمی دهد. برای فردی که میخواهد سرمایهاش را به ایران بیاورد این گونه تضمین ها ارزشی ندارد.
مقامات عالیرتبه ما چگونه میتوانند در شرایط تحریم، برای جذب سرمایه خارجی تضمین بدهند و چگونه میتوانند در فضای ناامن موجود، عدم حمله اسراییل و آمریکا را تضمین کنند؟ در شرایطی که فضای مساعد وجود دارد و از موانع پیش گفته خبری نیست، تضمین دولت میتواند، یک امتیاز مثبت باشد. ولی مادامی که زمینههای لازم وجود ندارد، سرمایهگذار خارجی تحت هیچ شرایطی تمایلی به سرمایهگذاری در ایران نخواهد داشت. ما باید فرش قرمز پهن کرده و فضای موجود را اصلاح کنیم تا تمایل خارجیها برای سرمایهگذاری در ایران افزایش یابد. حتی سرمایهگذاران داخلی هم که تمایل به سرمایهگذاری دارند، با موانع عدیدهای مواجهاند و در انتقال درصدی از پول خود به خارج از کشور با مشکل روبه رو هستند، چه رسد به سرمایهگذاران خارجی که با شرایط کشور ما سازگار نیستند.
بنابراین ورود سرمایهگذار خارجی غیرممکن است. مگر اینکه در شرایط غیرعادی با دولت چین یا روسیه توافق کرده و یا جنگی در یکی از کشورها رخ دهد و سرمایهگذاران آن کشور، سرمایه خود را به ایران بیاورند، در غیر این صورت سرمایهگذار خارجی به ایران نخواهد آمد. مادامیکه روابط ما با سایر کشورهای جهان بهبود نیابد، تحریمها برطرف نشده و به افای تی اف نپیوندیم و فضای کلی حاکم بر کشور نسبت به ورود سرمایهگذار خارجی مثبت نباشد، بعید است که سرمایه معناداری جذب کنیم.
دیدگاهتان را بنویسید