یک پژوهش که به تازگی در ایران انجام شده، از تغییر الگوی مهاجرت در کشور حکایت دارد و تایید میکند در دهههای اخیر مهاجرتها به جای از روستا به شهرها، به مهاجرت بین شهری تبدیل شده است.
این پژوهش همچنین تایید میکند که سالانه به طور متوسط، یک میلیون شهروند در داخل کشور مهاجرت کردهاند.
تغییرات ساختاری مهم در سن جمعیت با کاهش نرخ تولد و مرگ و میر در ایران ارتباطی مستقیم دارد. این تغییرات به این منجر شده که جمعیت در سن فعالیت که حدود ۷۰درصد از کل جمعیت کشور را تشکیل میدهد، برای دستیابی به فرصتهای تحصیلی و شغلی، به شهرها و مناطق مرکزی ایران مهاجرت کنند.
از دیگر تغییراتی که نتایج این پژوهش در الگوی مهاجرت در ایران اثبات کرده این است که در بستر رشد شهرنشینی در کشور، سهم مهاجرت شهر به شهر از ۴۰درصد در بازه زمانی ۱۳۵۵-۱۳۶۵، به حدود ۷۰درصد در سالهای اخیر رسیده است. این در حالی است که سهم مهاجرتهای از روستا به شهر با افتی چشمگیر، از ۵۶ به ۲۰درصد رسیده است.
یافتههای ثبت شده در این پژوهش نشان میدهد که جذابیت شهرها در طول زمان بیشتر شده و آنها را به مقصد اصلی مهاجرتهای داخلی بدل کرده است.
تهران و استانهای اطراف با افزایش خالص جمعیت ناشی از مهاجرت روبهرو هستند. در مقابل، استانهای غربی و جنوب شرقی کشور که سطح توسعه پایینتری دارند، کاهش جمعیت ناشی از مهاجرت را تجربه میکنند.
این پژوهش، دلایل مهاجرت در گروههای سنی و جنسیتی مختلف را «متفاوت» ارزیابی کرده و نوشته است که حضور «زنان» در الگوهای مهاجرت سالهای اخیر چشمگیر است؛ چنانچه سهم زنان از ۴۶درصد در دوره ۱۳۶۰-۱۳۷۰، به ۴۹درصد در دوره ۱۳۹۰-۱۳۹۵ رسیده است.
مهمترین انگیزه مهاجرت زنان جوان بین ۱۵ تا ۲۹ سال نیز، «ادامه تحصیل» بوده؛ این در حالی است که برای مردان، دلیل اصلی مهاجرت «اشتغال» و بازه سنی آن نیز ۳۰ تا ۳۲ سال عنوان شده است.
انگیزههای زنان در مهاجرت عمدتا اجتماعی و فرهنگی است، اما مردان عموما به دلایل اقتصادی تن به مهاجرت میدهند.
آمارها تایید میکنند که در بازه زمانی ۱۳۹۰-۱۳۹۵، به ازای هر ۱۰۰ زن مهاجر، ۱۰۵ مرد مهاجرت کردهاند.
الگوی جدید مهاجرت داخلی، پیامدهای گستردهای نیز به همراه داشته که از مهمترین آنها میتوان به «هزینه بالای مسکن، تشدید ترافیک و مسائل محیطزیستی مانند آلودگی هوا در کلانشهرها» اشاره کرد.
از دیگر پیامدهای تغییر الگوی مهاجرت در ایران، همچنین میتوان به گسترش اشتغال غیررسمی در مناطق شهری و افزایش شکاف درآمد سرانه بین استانها اشاره کرد.
این پژوهش همچنین پیشبینی کرده که روند مهاجرتهای داخلی، بهویژه مهاجرتهای بیناستانی، سیری صعودی را در سالهای آینده طی خواهد کرد و عواملی همچون «نابرابریهای منطقهای، ساختار سنی جوان و میانسال، افزایش سطح تحصیلات، نرخ بالای بیکاری در میان جوانان و کمبود فرصتهای شغلی در بسیاری از استانها و شهرستانها»، از محرکهای اصلی این روند خواهند بود.
دیدگاهتان را بنویسید