احمد منعم در گفتگو با «اقتصاد۲۴» اظهار کرد: وضعیت کنونی فرش دستباف ایرانی ثمره سیاستهای غلط گذشته است و شما میبینید سهم جهانی ایران در ۵ دهه قبل در بازار جهانی فرش دستباف حدود ۶۷ درصد بوده است، اما در سالیان اخیر این سهم بهشکل نگرانکنندهای کاهش یافته است و تنها نیم درصد از این بازار را در دست دارد. این جای تاسف دارد. علیرغم اینکه ایران در تولید و صدور فرش سبقهای طولانی دارد، اما اینروزها فرش ایران در سطح جهان رونق گذشته را ندارد و رقبای جدیدی همچون ترکیه، چین، نپال و هند جایگاه ایران را تصاحب کردهاند.
این کارشناس فرش با اشاره به بخشی از سیاستهای اشتباه مسئولان در قبال فعالان حوزه قالیبافی عنوان کرد: عدم حمایت مسئولان و ارائه تسهیلات لازم به قالیبافان موجب شده تا فرش دستباف ایرانی توان رقابت خود را با سایر رقبا در عرصه جهانی از دست بدهد. دامنه این عدم حمایتها گسترده است و میتوان در این زمینه به وجود رانت، دسترسی بسیار اندک بافندگان به منابع و تسهیلات بانکی، عدم برخورداری آنان از بیمه تامین اجتماعی و چالشها و مشکلات معیشتی و نبود استراتژی مناسب بهمنظور تامین مواد اولیه بافندگان اشاره کرد. در سالیان اخیر تلاشهای بسیاری صورت گرفته تا دستکم بافندگان تحت پوشش بیمه باشند، اما دولت میگوید منابع مالی لازم برای بیمه کردن قالیبافان را در اختیار ندارد!
منعم افزود: همین موضوع موجب کاهش نیروی کار زبده در این بخش شده و انگیزه تحصیل در رشته فرشبافی را کاهش داده است. طراحان فرش نیز به همکاری با تولیدکنندگان یا رقبای خارجی روی آوردهاند، چراکه دستمزد دریافتیشان بالاست و حمایت میشوند. متاسفانه در چنین شرایطی هم، دولت تمایلی به حمایت از بافندگان ندارد و فقدان تسهیلات مالی، افت کیفیت تولید در صنعت فرش دستباف را بهدنبال داشته است و از این بابت باید بسیار نگران بود. با تداوم این روند، کارگاههای بافت و تولید فرش ورشکسته و تعطیل خواهند شد و از صنعت فرش ایرانی چیزی باقی نمی ماند.
گفتنی است، براساس آمار منتشر شده در رسانهها و مبتنی بر گزارشهای مرکز تجارت بینالمللی، «ارزش صادرات این محصول در سال ۱۳۹۰ حدود ۴۲۷ میلیون و ۴۰۰ هزار دلار بوده است. این رقم در فاصله سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳ به حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار کاهش یافت. در پی توافق برجام، برای مدت کوتاهی جهشی محدود در صادرات ایجاد شد، اما از سال ۱۳۹۸ بار دیگر سقوط آزاد آغاز شد. در سال ۱۳۹۸ ارزش صادرات فرش دستباف ایران به زیر ۵۰ میلیون دلار رسید، سقوطی که تا سال ۱۴۰۱ ادامه یافت و رقم صادرات در آن سال به ۵۰ میلیون و ۷۰۰ هزار دلار محدود شد. در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ نیز رقم صادرات بهترتیب ۳۹ میلیون و ۴۱ میلیون و ۷۰۰ هزار دلار بوده است. هرچند در سال ۱۴۰۳ رشد اندکی معادل دو میلیون دلار در قیاس با سال قبل ثبت شده، اما این عدد همچنان تنها یکدهم رقم صادرات سال ۱۳۹۰ است و درواقع رکوردی بیسابقه در کاهش ارزش صادرات این صنعت کهن به شمار میآید. کارشناسان هشدار میدهند ادامه این روند میتواند به از بین رفتن کامل زیرساخت تولید در داخل کشور منجر شود.»
دیدگاهتان را بنویسید