سخنگوی دولت به تازگی اعلام کرده که هیئت وزیران با حذف چهار صفر از پول ملی موافقت کرده و واحد پول رسمی کشور «تومان» و «قران» خواهد بود.
به گفته فاطمه مهاجرانی لایحهٔ حذف چهار صفر از پول ملی با یک دوره گذار همراه است که در آن برای مدتی تومان و ریال به صورت همزمان در گردش خواهند بود تا مردم و بازار به تغییرات عادت کنند.
دولت چهاردهم، این لایحه را در راستای تحقق «اصلاح نظام پولی و مالی» دانسته و در مقدمه این لایحه نیز هدف آن «کاهش مشکلات ناشی از تورم مزمن و کاهش قدرت خرید پول ملی که طی سالهای اخیر موجب افزایش ارقام در مبادلات روزمره و افت حیثیت ظاهری پول ملی در مقایسه با دیگر ارزهای بینالمللی شده است»، عنوان شده است.
هرچند برخی از رسانهها موافق این اقداماند و آن را گامی اثربخش در مسیر «جراحی اقتصادی» میدانند، اما گروهی از کارشناسان به صراحت میگویند که حذف صفرها از پول ملی بدون اصلاحات ساختاری و اجرای سیاستهای ضد تورمی قادر نخواهد بود که در کاهش متغیرهایی مانند تورم، بهبود اشتغال یا توزیع درآمد و افزایش قدرت خرید عمومی موثر باشد. احمد حاتمییزد، کارشناس امور بانکی، حذف صفر را اقدامی بیاثر در کاهش تورم و بهبود اشتغال توصیف میکند و معتقد است عامل اصلی تورم حجم نقدینگی و سیاستهای کلان اقتصادی است، نه شکل ظاهری پول.
او بازگشت به واحدهایی مانند «قران» را بیثمر توصیف کرده و به خبرآنلاین گفته است که اینگونه طرحها تنها بار مالی سنگینی به دولت تحمیل و ذهن جامعه را از بحرانهای واقعی منحرف میکند.
در همین حال آلبرت بغزیان، استاد اقتصاد دانشگاه تهران، نیز حذف صفر را «مسکن روانی و زودهنگام» دانست و تاکید کرد در شرایطی که اقتصاد کشور با کسری بودجه، رشد نقدینگی، نبود سرمایهگذاری خارجی و نرخ بالای تورم مواجه است، این اقدام فاقد اولویت است. به باور او، حذف صفر باید آخرین گام در اصلاحات اقتصادی باشد، نه آغاز آن. او همچنین درباره هزینههای بالای اجرای این طرح، ازجمله چاپ اسکناس، تغییر سیستمهای مالی و ایجاد سردرگمی در جامعه هشدار داد.
فرشاد مؤمنی، استاد دانشگاه علامه طباطبایی، نیز پیشتر گفته بود: در شرایطی که اقتصاد کشور با طیف گستردهای از بحرانهای بزرگ و کوچک روبهرو است، در غیاب برنامه، سیاست و تعهد جدی برای مهار سیاستهای ضدتوسعهای، ناهماهنگی در عرصه سیاستگذاری، مهار آزمندیها، مهار سلطه بلامنازع دلالها، جنبه نمایشی این موضوع در اولویت خواهد بود
بهگفته او، به دلیل نبود اراده، سیاست و برنامه، این ظرفیت وجود دارد که حذف صفرها از سیاستهای تورمزا حساسیتزدایی کند و این یک «خطر بسیار بزرگ» است.
تجربه کشورهایی که موفق به حذف صفر شدند نظیر زیمبابوه و آرژانتین نشان میدهد که بدون حرکت در مسیر اصلاحات ساختاری در اقتصاد، کنترل تورم و ایجاد ثبات پولی، حذف صفر بی تاثیر است.
محمدتقی فیاضی، کارشناس اقتصادی، در همین زمینه به خبرآنلاین گفته است: این سیاست «نمایشی» است و تنها زمانی باید اجرا شود که تورم تکرقمی باشد.
حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، هم تأکید کرده که حذف صفرها تأثیری بر متغیرهای واقعی اقتصاد مانند تولید یا تورم ندارد و حیثیت پول ملی تنها با رشد اقتصادی، افزایش صادرات غیرنفتی و تقویت ارزش پول در برابر ارزهای خارجی بازمیگردد.
او همچنین نسبت به احتمال تورمزایی این اقدام هشدار داده و گفته است که گرد کردن قیمتها پس از حذف صفرها میتواند هزینهها را برای مردم افزایش دهد
طهماسب مظاهری، رئیس اسبق بانک مرکزی، نیز پیشنهاد کرده که اگر دولت قصد اصلاح جدی دارد، باید حداقل شش صفر از پول ملی حذف کند. او تأکید کرده که مشکلاتی چون ناترازی بانکها، کسری بودجه و ضعف ساختارهای اقتصادی باید پیش از چنین اصلاحاتی حل شود.
دیدگاهتان را بنویسید