به تازگی معاون مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم، زیرمجموعه وزارت بهداشت و درمان، اعلام کرده است که تنها در سال ۱۴۰۳ دستکم ۷ هزار و ۳۴۲ شهروند ساکن پایتخت به علت آلودگی هوا و مواجهه طولانیمدت با ذرات معلق، جان خود را از دست دادهاند و با تداوم روند فعلی، میزان تلفات سالانه ناشی از آلودگی هوا افزایش مییابد و آنگاه این معضل نه تنها سلامت عمومی که کیفیت زندگی شهروندان را نیز کاهش میدهد.
کارشناسان در تحلیل این آمار و علل اصلی آلودگی هوا، از پایین بودن کیفیت سوخت مصرفی خودروها، استفاده بیرویه از سوخت مازوت در صنایع و کارخانهها و تردد پرشمار خودروهای فرسوده سخن میگویند. کارشناسان با انتقاد از عملکرد مدیران به دلیل مشخص بودن علل آلودگی هوا و عدم برنامهریزی مؤثر برای حل پایدار این معضل، عنوان میکنند: تاکنون هیچ اقدام راهبرد موثری باهدف کاهش آلودگی هوای در دستور کار برنامهریزان و سیاستگذاران قرار نگرفته است. طرحهایی مانند اسقاط خودروهای فرسوده، توسعه مترو و ناوگان حملونقل عمومی، نظارت جدی بر مصرف مازوت در نیروگاهها و اجرای کامل قانون هوای پاک عملا روی کاغذ مانده است.
در برخی روزها، بهویژه در نیمه دوم سال، تنها راهکار دولت برای کاهش آلودگی، اعمال تعطیلی و یا توصیه شهروندان برای پرهیز از حضور در فضای باز است. حال اینکه بیماریهای تنفسی، قلبی و عروقی در میان شهروندان افزایش یافته و پزشکان هشدار میدهند که این بیماریها یا بهطور مستقیم از آلودگی ناشی میشوند، یا آلودگی عامل تشدیدکننده در مرگومیر بیماران زمینهای است.
عباس شاهسونی، معاون مرکز تحقیقات کیفیت هوا و عضو هیئت علمی گروه مهندسی بهداشت محیط در دانشگاه علوم پزشکی بهشتی تهران، در گفتوگو با ایلنا میگوید: «طبق مطالعهای که در مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم دانشگاه بهشتی انجام شده، در سال ۱۴۰۳ در کلانشهر تهران، ۷ هزار و ۳۴۲ مرگ منتسب به مواجهه طولانیمدت با ذرات معلق رخ داده که نسبت به سال ۱۴۰۲ افزایش داشته داشته است. همچنین میانگین سالیانه غلظت ذرات معلق در سال ۱۴۰۳ نسبت به ۱۴۰۲ تقریبا ۲ میکروگرم افزایش داشته است. یعنی غلظت ذرات معلق در سال ۱۴۰۳ بهطور میانگین ۳۳ میکروگرم بر متر مکعب بوده، درحالی که در سال ۱۴۰۲ حدود ۳۱ میکروگرم بر متر مکعب بوده است. این افزایش هم تاثیر مستقیمی بر مرگومیر ناشی از آلودگی هوا داشته است.»
مبتنی بر آمارهایی که در رسانهها درج شده، «در سال ۱۴۰۳ در شهر تهران، غلظت ذرات معلق تنها ۱۵ روز کمتر از میزان استاندار سازمان جهانی بهداشت بوده است و در ۳۵۰ روز از سال، سطح آلودگی هوا بالاتر از حد مجاز بود. همچنین آمارهای دولتی میگوید ۲۳ درصد روزهای این سال در پایتخت ایران برای گروههای حساس ناسالم بوده و ۹ درصد روزها نیز برای همه گروهها ناسالم گزارش شده است. این آمار نشان میدهد نسبت به سال ۱۴۰۲ تعداد روزهایی که هوای پایتخت ناسالم بوده، افزایش داشته و از طرف دیگر تعداد روزهایی که کیفیت هوا قابل قبول بوده نیز کاهش یافته است.»
علیرغم انتشار این آمارهای نگران کننده، فعالیت دائمی صنایع آلاینده در حاشیه تهران ادامه دارد و بنزینهای غیراستاندارد در باک خودروها سرازیر میشود. از طرفی بیش از ۲.۹ میلیون خودروی فرسوده که بخشی از آن متعلق به ناوگان حملونقل عمومی و دولتی است در پایتخت تردد میکنند و مسیرهای طبیعی گردش هوا نیز همچنان به دلیل بلندمرتبهسازی در حال انسداد روزافزون است. در این میان ۲۳ نهاد اجرایی که وظیفه مقابله با آلودگی هوا را برعهده دارند، هنگام افزایش آلودگی، مسئولیت را متوجه دیگری میدانند و به دلیل تداخل وظایف و نبود مدیریت یکپارچه یکدیگر را به کم کاری متهم میکنند.
دیدگاهتان را بنویسید