مسعود امیرزاده در گفتگو با «اقتصاد۲۴» اظهار کرد: جنگلهای هیرکانی، یکی از میراثهای طبیعی بینظیر جهان، در شمال ایران گسترده شدهاند و به دلیل داشتن گونههای گیاهی و جانوری متنوع، اهمیت زیستمحیطی فراوانی دارند. در میان درختان ارزشمند این جنگلها، درخت شمشاد نقش مهمی در ساختار اکوسیستم و حفظ خاک و رطوبت ایفا میکند.
وی با اشاره به بحران خشک شدن شمشادها افزود: طی سالهای اخیر، خشک شدن گسترده درختان شمشاد در این جنگلها به یک تهدید بزرگ تبدیل شده است. این پدیده که ابتدا به صورت خشکیدگی تدریجی برگها و شاخهها آغاز میشود، در ادامه منجر به خشکیدگی کامل درختان شده و گسترهای وسیع را در برمیگیرد.
این کارشناس محیط زیست در خصوص علل اصلی خشک شدن شمشادها عنوان کرد: نخستین علت ناشی از آفات بلات است. این پروانه بومی آسیای شرقی، که به آفت بلات شمشاد معروف است، در سالهای اخیر وارد جنگلهای هیرکانی شده و به شدت به برگهای شمشاد حمله میکند. لاروهای این آفت، برگها و شاخههای جوان را میخورند و باعث از بین رفتن پوشش گیاهی درختان میشوند. حمله گسترده بلات باعث کاهش توانایی فتوسنتز در درختان شده و نهایتاً منجر به ضعف و خشک شدن آنها میشود.
امیرزاده بیان کرد: شبپره نیز از آفات اصلی شمشاد است و تخمهای خود را روی برگها میگذارد. لاروهای این حشرات از برگها تغذیه میکنند و خسارت زیادی به درختان وارد میآورند. همچنین افزایش دمای هوا، کاهش رطوبت و نوسانات شدید آب و هوایی فشار مضاعفی بر درختان وارد کرده و مقاومت آنها را در برابر آفات کاهش داده است.
وی فعالیتهای انسانی نظیر قطع غیرمجاز درختان، گسترش شهرنشینی، و تغییر کاربری زمینها را از دیگر عواملی دانست که باعث از بین رفتن بخشهایی از جنگل شده و شرایط را برای رشد آفات و بیماریها مساعد کرده است. از طرفی برخی بیماریهای قارچی مرتبط با آفات نیز به خشک شدن شمشادها کمک کردهاند.
این فعال محیط زیست در باب پیامدها و اهمیت این موضوع عنوان کرد: خشک شدن شمشادها، علاوه بر کاهش زیبایی و تنوع گیاهی جنگلهای هیرکانی، تعادل اکوسیستم را بر هم زده و باعث از بین رفتن زیستگاه بسیاری از گونههای جانوری میشود. همچنین کاهش پوشش گیاهی، خاک را در معرض فرسایش و نابودی قرار میدهد.
امیرزاده در مورد راهکارهای مقابله و حفاظت از جنگلهای هیرکانی گفت: ازجمله این راهکارها، کنترل بیولوژیکی آفات است. براین اساس استفاده از دشمنان طبیعی بلات و شبپره مانند زنبورهای پارازیتوئید بسیار موثر است. پایش مستمر جنگلها نیز برای شناسایی به موقع آفات و بیماریها باید در دستور کار قرار بگیرد. آموزش و مشارکت مردم محلی و افزایش آگاهی درباره اهمیت حفاظت از جنگل نیز بسیار در این زمینه حائز اهمیت است. محدود کردن قطع درختان باهدف جلوگیری از تخریب بیشتر جنگلها و پژوهش و همکاری بینالمللی برای یافتن روشهای مؤثر به منظور مدیریت آفات و حفظ تنوع زیستی نیز از دیگر راهکارهایی است که باید مورد توجه باشد.
وی خاطرنشان کرد: جنگلهای هیرکانی به عنوان گنجینهای طبیعی نیازمند توجه ویژه و اقدامات علمی و مدیریتی قوی هستند تا از این بحران بزرگ عبور کنیم و آیندهای پایدار برای این اکوسیستم بینظیر بسازیم.
دیدگاهتان را بنویسید