اگرچه برخی از کارشناسان پس از فعال شدن مکانیسم ماشه، نگراناند که تحریمها برای مردم رنج بیشتری به همراه داشته باشد اما مسئولان به صراحت میگویند فرصتی است برای «اصلاح ساختاری» و «کوچکسازی دولت». حالا آنگونه که سخنگوی دولت چهاردهم اعلام کرده، این دولت به دنبال بازنگری در بودجه و تنظیم دخل و خرج است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت از تشکیل کارگروهی با حضور سازمان برنامه و بودجه، وزارت اقتصاد و بانک مرکزی برای آنچه که «نظمبخشی به بودجه» به عنوان یک ماموریت مهم عنوان کرده، خبر داده است.
او همزمان، بازگشت تحریمها را «فرصتی برای انجام اصلاحات ساختاری» دانسته. سخنگوی دولت بدون بیان جزئیات «کوچکسازی دولت» که به گفته او «بارها بر آن تاکید شده» و «تنظیم هزینهها متناسب با درآمد» را از برنامههای پیشبینی شده دولت در واکنش به اجرای مکانیسم ماشه عنوان کرده است.
مهاجرانی اثر روانی بازگشت تحریمها را غیرقابل انکار خوانده و گفته است: دولت پیشتر «کارگروههایی را تشکیل داده» و «سناریوهای مختلف را بررسی کرده» است. سخنگوی دولت «طرح کارت خرید ۵۰۰ میلیون تومانی بانک مرکزی» را یکی از اقدامهای دولت برشمرده که با هدف «تحریک تقاضا، حمایت از قدرت خرید خانوارها و تخلیه موجودی انبار برخی تولیدکنندگان» اجرا خواهد شد.
درهمین حال صمد حسنزاده، رئیس اتاق بازرگانی ایران نیز «برنامهریزی بر اساس واقعیتهای میدانی » و سیاستگذاری دولت بر این مبنا را راهکاری مناسب برای «مدیریت» پیامدهای مکانیسم ماشه عنوان کرده تا از دولت خواسته تا «شرایط جدید اقتصادی و تاثیرات تحریم بر فضای کسبوکار» را با «رفع موانع داخلی موجود بر سر راه فعالیتهای اقتصادی» مدیریت کند.
حمیدرضا صالحی، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران نیز در گفتوگو با «اقتصاد نیوز» خطاب به دولت گفته است: «باید بزرگترین حرکت را در مولدسازی انجام بدهد». صالحی در ادامه محقق شدن «مولدسازی» را به این مشروط دانسته که «داراییهای دولت ، پشتوانه پروژههای بخش خصوصی قرار بگیرد و بخش خصوصی موتور تولید شود».
عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی سپس «تبدیل شدن بخش خصوصی به موتور تولید» را منوط به «خروج کامل دولت از اقتصاد» و «واگذاری بنگاهها به بخش خصوصی» عنوان کرده. او در پایان خاطرنشان کرده: «بهترین کاری که پزشکیان در دوران ریاست جمهوریاش میتواند انجام دهد این است که دولت نقش رگولاتوری داشته باشد و اقتصاد ایران را از یک دیوان سالاری به اسم دولت نجات دهد.»
ناظر بر تاکیدات گروهی از صاحب نظران، مکانیسم ماشه فرصتی برای بازاندیشی استراتژیک و بستر و انگیزهای برای تمرکز بر دیپلماسی هوشمند و تعامل متوازن با بازیگران منطقهای و فرامنطقهای و تقویت همکاریهای منطقهای است. آنطور که سید کامران یگانگی، در قامت تحلیلگر میگوید: «ایران در این زمینه ایران میتواند از ظرفیتهای دیپلماسی منطقهای برای ایجاد همگرایی و کاهش تنشها بهره گیرد. همچنین فرصتی برای تحقق گفتمان نوین در عرصه بینالملل و دعوت به بازسازی نظام چندجانبهگرایی و مقابله با سیاستهای یکجانبهگرایی غرب است. امروزه بیش از هر زمان دیگری، زمان آن است که ایران با نگاهی سیستمی و راهبردی، ترکیبی از دیپلماسی فعال و مدیریت دقیق داخلی را در پیش گیرد. همچون فرماندهای که در میدان جنگ، هر حرکت و تصمیمش میتواند سرنوشت نبرد را رقم زند، باید با شناخت عمیق از تحولات و بازیگران، به بهترین شکل ممکن از ظرفیتهای موجود بهره برد.»
مکانیسم ماشه نه پایان راه، بلکه نقطهای است برای بازتعریف استراتژیها و ساختن آیندهای پایدارتر و مقتدرانهتر برای ایران در منظومه پیچیده خاورمیانه.
دیدگاهتان را بنویسید