طی روزهای اخیر، شرکتهای هواپیمایی قیمت بلیتهای خود را باری دیگر گران کردهاند. این در حالی است که قیمت بلیتها طی ماههای اخیر نیز افزایش یافته است.
در آخرین دور افزایش قیمت بلیت، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی سیزدهم آبان اعلام کرد که نرخ بلیتها ۲۴ درصد افزایش یافته است. او دلیل این رشد را افزایش نرخ ارز از ۶۸ هزار و ۸۰۰ تومان به حدود ۱۰۵ هزار تومان در تالار دوم عنوان کرد.
مقصود اسعدی سامانی گفت: «نرخ بلیت هواپیما بر اساس ۴۸ دلار برای هر ساعت صندلی محاسبه میشود که پیشتر بر مبنای نرخ ارز ۶۸ هزار و ۸۰۰ تومان محاسبه میشد، اما با انتقال مبنای تسعیر به تالار دوم، قیمت پروازهای داخلی تغییر کرده است.»
او با اشاره به اینکه حدود ۶۰ درصد هزینههای شرکتهای هواپیمایی ارزی است، افزایش نرخ سوخت، تعرفه گمرکی قطعات و مالیات را از دلایل رشد ۲۴ درصدی نرخ بلیت برشمرد.
اما این روند سفرهای هوایی را برای بسیاری از شهروندان غیرممکن کرده و تقاضا برای پروازهای داخلی را به طرز چشمگیری کاهش داده است. از این رو مدیر عامل یک آژانس مسافرتی، میگوید: با توجه به افزایش قیمت بلیت هوایی بازار بسیار افت و تعداد مشتریان نسبت به گذشته کاهش پیدا کرده است. در حال حاضر کسانی که برای سفر از هواپیما استفاده میکردند، به قطار و آنهایی که از قطار استفاده میکردند، اکنون به اتوبوس روی آوردهاند. به عبارتی قدرت خرید مردم برای تهیه بلیت هواپیما کاهش پیدا کرده است.
کارشناسان گردشگری نیز معتقدند این مسئله موجب شده است گردشگری داخلی در وضعیت رکودی کمسابقه قرار گیرد، چراکه قیمت بالای بلیت هواپیما تورها را یکییکی تعطیل کرده است. مدتهاست سفرهای هوایی به کالایی دور از دسترس برای طبقه متوسط و پایین جامعه بدل شده و در این میان ابهاماتی نیز در زمینه عدم نظارت مطرح است. آنطور که کارشناسان میگویند: چنانچه نظارت جدی اعمال نشود، سفرهای هوایی به تدریج از سبد خرید تک تک خانوارها حذف خواهد شد و این موضوع آینده حملونقل هوایی و عدالت در دسترسی به سفر را تهدید میکند.
در همین میان، سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان در نامهای خطاب به انجمن شرکتهای هواپیمایی، افزایش نرخ بلیت بدون هماهنگی را غیرقانونی دانست و خواستار بازگشت قیمتها به حالت پیشین شد. با این حال، با توجه به سابقه رای دیوان عدالت اداری به سود شرکتها، بعید است این ابلاغیه تاثیر پایداری بر بازار بگذارد.
اما گروهی از تحلیلگران صنعت هوایی معتقدند، اعلام رسمی افزایش ۲۴ درصدی قیمت بلیت هواپیما از سوی مراجع ذیربط که موجی از نگرانی و بحثوجدل را در میان افکار عمومی و فعالان اقتصادی به راه انداخته، با هدف تعدیل قیمتها و کمک به پایداری شرکتهای هواپیمایی اتخاذ شده و این افزایش قیمت که میتواند تعادل عرضه و تقاضا را بر هم زده و الگوی سفرهای هوایی را تغییر دهد، تنها یک عدد نیست، بلکه بازتابی از پیچیدگیهای اقتصادی و عملیاتی در صنعت هوانوردی است. درک این عوامل برای هر مسافر یا فعال اقتصادی ضروری است تا بتواند تصمیمات آگاهانهتری بگیرد.
این گروه از تحلیلگران در گفتگو با رسانهها عنوان کردهاند، دلایل متعددی پشت این افزایش قیمت قرار دارند که هر یک به نوبه خود، سهمی در بالا رفتن هزینهها ایفا میکنند. شناخت این عوامل به ما کمک میکند تا تصویر روشنتری از وضعیت کنونی به دست آوریم. طبیعتا بخش عمدهای از هزینههای عملیاتی شرکتهای هواپیمایی مربوط به سوخت است. هرگونه نوسان جهانی در قیمت نفت یا تغییر در نرخ ارز، مستقیماً بر این هزینه تأثیر میگذارد. همچنین ناوگان هوایی نیازمند نگهداری و تعمیرات مستمر و گرانقیمت است. بسیاری از قطعات یدکی از خارج کشور تأمین میشوند و تغییرات نرخ ارز، قیمت آنها را به شدت افزایش میدهد. عوارض فرودگاهی، هزینههای کنترل ترافیک هوایی و سایر خدمات ناوبری نیز از جمله مواردی هستند که به طور منظم افزایش مییابند. از سوی دیگر صنعت هوایی به شدت به واردات قطعات یدکی، تجهیزات و حتی آموزشهای تخصصی وابسته است. با نوسانات نرخ ارز، هزینه تأمین این موارد به شکل فزایندهای بالا میرود و شرکتها چارهای جز افزایش قیمت نهایی خدمات خود ندارند. این موضوع، گرانی پرواز را تشدید میکند.
تحلیلگران یادآور شدهاند که سیاستهای دولتی و تصمیمات رگولاتورها در تعیین سقف و کف قیمتها، تخصیص سوخت یارانهای و حمایتهای مالی، نقش کلیدی در ساختار قیمتگذاری بلیت هواپیما دارند. هرگونه تغییر در این سیاستها میتواند مستقیماً بر قیمت نهایی اثرگذار باشد. این افزایش قیمت نه تنها بر جیب مسافران تأثیر میگذارد، بلکه چالشهای عمیقی را برای صنعت گردشگری و شرکتهای هواپیمایی نیز به همراه دارد.
طبیعتا مسافران با کاهش قدرت خرید، مجبور به تجدیدنظر در برنامههای سفر خود میشوند. این مسئله میتواند به کاهش سفرها، افت رونق در مقاصد گردشگری و حتی تغییر الگوهای سفر از هوایی به زمینی منجر شود. این تغییرات میتواند به کندی رشد اقتصادی در بخشهای مرتبط با گردشگری بینجامد. در حالی که این افزایش قیمت با هدف کمک به بقای شرکتها و پوشش بخشی از هزینههای آنها انجام شده است، اما کاهش احتمالی تقاضا میتواند چالشهای جدیدی را پیش روی آنها قرار دهد. شرکتها باید به دنبال راهکارهایی برای افزایش بهرهوری، بهینهسازی مسیرها و جذب مسافران از طریق خدمات ارزشافزوده باشند.
کارشناسان برای مدیریت این وضعیت پیشنهاد دادهاند که دولت و رگولاتورها میتوانند با ارائه تسهیلات حمایتی، نظارت بر بازار برای جلوگیری از سوءاستفاده، و تشویق به نوسازی ناوگان، به تعادل بازار کمک کنند. همچنین، شفافسازی دلایل افزایش قیمت برای جلب اعتماد عمومی بسیار مهم است.
در نهایت، افزایش ۲۴ درصدی قیمت بلیت هواپیما پدیدهای چندوجهی است که ریشههای عمیقی در اقتصاد کلان، هزینههای عملیاتی صنعت هوایی و ساختارهای رگولاتوری دارد. این گرانی، هم فرصتهایی برای پایداری مالی شرکتها فراهم میآورد و هم چالشهای بزرگی برای مسافران و صنعت گردشگری ایجاد میکند. درک این دینامیکها به ما کمک میکند تا با دیدی واقعبینانهتر به برنامهریزی سفرها بپردازیم و از ابزارهای موجود برای مدیریت هزینهها بهره ببریم.
دیدگاهتان را بنویسید